ప్రస్తావ పారిజాతం- 15 విషయం -- పాఠశాల

 🎀 ప్రస్తావ-పారిజాతః- 15 🎁
ప్రస్తావ పారిజాతం- 15 (సంస్కృతలేఖ - తెలుగు అనువాదం)
--------------------------
🌷

సంస్కృతరచన- సంకా ఉషారాణి
తెలుగు అనువాదం- పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంత రావు
🌸

🌻 ప్రస్తావవిషయః -- పాఠశాలా; 🌺
    పాఠశాలా నామ యత్ర విద్యాం శిక్షాం చ ప్రాప్నుమః తత్ స్థానమ్। యః కశ్చన సౌధః, యత్కిఞ్చిత్ నిర్మాణం వా పాఠశాలా న భవితుమర్హతి। యత్ర విద్యార్థినః కృతే భావిజీవనాయోపయోగి సర్వమావశ్యకం వస్తువిజ్ఞానం ప్రదీయతే, యత్ర శిక్షకాః విజ్ఞానే రతాః బోధనే ఆసక్తాః విద్యన్తే, పఠనపాఠనాదిభ్యః ఉపయుక్తః వస్తుసామగ్రీ వర్తతే, సుష్ఠు అనుశాసనం, సాధురూపేణ సర్వా చ వ్యవస్థా భవతి సైవ పాఠశాలేతి కథితుం శక్యతే। విద్యార్థినః పఠనమ్, అధ్యాపకాః పాఠనమ్, అన్యే ప్రాశాసానిక-కర్మచారిణః నిర్వహణం, సేవకాః మార్జనాదికర్మ- ఇత్యేవం రీత్యా సర్వే జనాః పాఠశాలాయాం స్వస్వకర్మాణి ఆచరన్తి। పాఠశాలా ప్రతిదినం ప్రాతఃకాలే సునిశ్చితసమయే ఘణ్టానాదేన ఆరభ్యతే। తతః సభాప్రాఙ్గణే ప్రార్థనా, సమాచారపఠనం చ భవతి। అథ సర్వే బాలబాలికాః స్వస్వకక్ష్యాః ప్రవిశన్తి। తత్ర నిర్దిష్టస్థలేషు ఉపవిశ్య ప్రత్యేకం విషయమనుసృత్య ప్రాయః ఏకహోరామితకాలం వా పాదోనఘణ్టామితకాలం వా అధ్యాపకైః పాఠితాన్ పాఠాన్ పఠన్తి। అధ్యాపకాః నీతిబోధనం, సమాజశిక్షాం, గణితం, భాషాశిక్షణం, విజ్ఞానం చ బోధయన్తి। మధ్యే అర్ధఘణ్టామితకాలః భోజనవిరామః భవతి। కదాచిత్ అధ్యాపకస్యానుపస్థితౌ బాలాః క్రీడాఙ్గణే ఖేలన్తి। క్వచిచ్చ గీతనృత్యాదిశిక్షణమపి దీయతే। ప్రతివర్షం వార్షికోత్సవమపి పాఠశాలాయాం నిర్వహన్తి। కదాచిత్ విద్యార్థినః కుత్రచిత్ పర్యటనాయాపి నయన్తి। ఏవం బాల్యకాలే పాఠశాలాయాః ప్రాముఖ్యం మహద్భవతి॥

-సంకా ఉషారాణి
-----------------------------------------------
ప్రస్తావ విషయం--పాఠశాల

పాఠశాల అంటే ఎక్కడ విద్య,శిక్షణ పొందుతామో ఆ స్థానం. ఏదో ఒక భవనము ఏదో ఒక కట్టడము కానీ పాఠశాల కావడానికి అర్హతకలిగినది కాదు. ఎక్కడ విద్యార్థుల కోసం భావిజీవితానికి ఉపయోగించే అవసరమైన సకల వస్తు విజ్ఞానం ప్రసాదించబడుతుందో, ఎక్కడ శిక్షకులు విజ్ఞాన మంటే ఇష్టంతో బోధించడానికి ఆసక్తి కలిగి ఉంటారో, చదవడానికి చదివించడానికి ఉపయోగపడే వస్తు సామగ్రి ఉంటుందో, చక్కని క్రమశిక్షణ,చక్కగా సకల వ్యవస్థ ఉంటుందో అదే పాఠశాల అనబడుతుంది.
విద్యార్థులు చదవటమూ ఉపాధ్యాయులు చదివించటమూ, ఇతరులు అనుశాసకులూ, పనివారి నిర్వహణ, సేవకులు తుడుచుట మొదలైన పనులు, ఇటువంటి రీతులలో సకల జనులూ పాఠశాలలో వారి వారి పనులను చేస్తూంటారు.
పాఠశాల ప్రతిరోజూ ఉదయం నియమిత సమయాన గంట మ్రోగటంతో ప్రారంభమౌతుంది. తరువాత సభా ప్రాంగణంలో ప్రార్థన, సమాచార పఠనమూ ఉంటుంది. అటు తరువాత బాలబాలికలందరూ వారి వారి తరగతి గదులలో ప్రవేశిస్తారు. అక్కడ నిర్దిష్ట స్థలాలలో కూర్చుని ఒక్కొక్క విషయాన్ని దాదాపు ఒక గంట సమయం వరకు లేదా ముప్పావు గంట వరకు అధ్యాపకుల చేత చదివించబడే పాఠాలను చదువుతారు. అధ్యాపకులు నీతిబోధ, సమాజ శిక్ష, గణితము, భాషా బోధన, విజ్ఞానాన్ని( విజ్ఞానవిషయాలను) కూడా బోధిస్తారు. మధ్యలో ఒక అరగంట సమయం భోజనం విరామం ఉంటుంది.ఎప్పుడైనా అధ్యాపకుల పర్యవేక్షణలో బాలురు ఆటస్థలంలో ఆడుకుంటారు. కొన్ని చోట్ల సంగీత నృత్యాదులలో కూడా శిక్షణ ఇవ్వబడుతుంది.ప్రతి సంవత్సరం పాఠశాలలో వార్షికోత్సవం కూడా జరుపుతారు. ఎప్పుడైనా విద్యార్థులను ఎక్కడికైనా పర్యయటనానిని తీసుకొని పోతారు.ఇలా బాల్యంలో పాఠశాల ప్రాముఖ్యం గొప్పగా ఉంటుంది.

--పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు