ప్రస్తావ పారిజాతం-16 విషయం -- పుష్పాణి-పువ్వులు

 🎀 *ప్రస్తావ-పారిజాతః-16* 🎁
*ప్రస్తావ పారిజాతం-16 (సంస్కృతలేఖ - తెలుగు అనువాదం)*
--------------------------
🌷

సంస్కృతరచన- సంకా ఉషారాణి
తెలుగు అనువాదం- పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంత రావు
🌸

🌻 ప్రస్తావవిషయః -- పుష్పాణి ⚜
    పుష్ప్యతి వికసతి యత్ తత్ పుష్పమ్। పుష్పమస్యాం సృష్టౌ సమస్తవస్తుషు సర్వసున్దరం, సుకోమలం చ వస్తుజాతమ్। అస్య రచనేన విధాతా సాక్షాద్ ఆనన్దస్య రూపకల్పనం కృతవానివ భాతి। పుష్పదర్శనేన సర్వే మానవాః ప్రాయః తుష్యన్తి। తాని నానావర్ణకాని, విభిన్నరూపాకృతికాని, వివిధప్రకారకసుగన్ధయుక్తాని చ భవన్తి। భ్రమరాణాం జీవభూతాని తరుప్రజాతాని మృదూనీమాని వస్తూని ప్రసూన-కుసుమ-సుమ-ఇత్యాదినామభిః అభిధీయన్తే। ఏషాం దర్శనేన, స్పర్శనేన వా మానసోల్లాసో జాయతే। దేవానాం షోడశోపచారపూజనే, నిత్యపూజాయామ్, అతిథిసేవాయాం, మహాపురుషాణాం సాధుసజ్జనానాం చార్చన-పూజనాదిషు పుష్పాణాం ముఖ్యం కార్యం వర్తతే। అలఙ్కరణాయ, ప్రకోష్ఠేషు, వివాహాదిషు పుష్పాణి ఉపయుజ్యన్తే। పుష్పప్రదానేన బాలాః, యువతయః, మాతరః సర్వాః చ తుష్యన్తి। స్వాగత-సత్కారాది-కార్యక్రమేషు, సభాసు గోష్ఠీషు చ పురుషస్య గౌరవసమ్పాదనాయ పుష్పగుచ్ఛాః అనుదీయన్తే। కవిభిః వర్ణనపరైః చ సౌన్దర్యవర్ణనం ప్రాయః పుష్పానాముపమానేనైవ క్రియతే। పుష్పైః వినా సృష్టిరియం వర్ణవిహీనా అభవిష్యత్।
అహింసా ప్రథమం పుష్పం పుష్పమిన్ద్రియనిగ్రహః।
సర్వపుష్పం దయా భూతే పుష్పం శాన్తిర్విశిష్యతే।
శమః పుష్పం తపః పుష్పం ధ్యానం పుష్పం చ సప్తమమ్।
సత్యం చైవాష్టమం పుష్పమేతైస్తుష్యతి కేశవః॥

-సంకా ఉషారాణి
-----------------------------------------------
 ప్రస్తావ విషయం-- పుష్పములు

పుష్పించి వికసించేది ఏదో అది పుష్పము.పుష్పము ఈ సృష్టిలో అన్ని వస్తువులలోనూ సర్వ సుందరము,అతి కోమలమూ అయిన వస్తువు. దీని యొక్క సృష్టి చేయటం వల్ల విధాత సాక్షాత్తు ఆనందము యొక్క రూపకల్పన చేసినట్లు అనిపిస్తుంది. పుష్ప దర్శనం వలన మానవులందరూ సంతోషిస్తారు. అవి నానా వర్ణాలతో, విభిన్న రూపాలలో,ఆకారాలతో, రకరకాల సవాసనలతో ఉంటాయి. తుమ్మెలకు జీవాధారములైనవి తరువులకు పూచేవి మృదువైనవి అయిన ఈ వస్తువులు ప్రసూనములు, కుసుమములు,సుమములు మొదలైన పేర్లతో పిలువబడతాయి. వీటిని చూడటం వలన,తాకటం వలన మనస్సుకు ఉల్లాసం కలుగుతుంది. దేవతల షోడశోపచార పూజలలో, నిత్య ఫపూజలలో,అతిథి సేవలయందు, మహాపురుషులు, సాధు సజ్జనులు యొక్క అర్చన పూజనాదులలో ముఖ్యమైనవిగా ఉంటాయి.
గదులలో అలంకరణకు, వివాహాలలో పూలను ఉపయోగిస్తారు. పుష్పాలను ఇవ్వటం వలన బాలురు, యువతులు, తల్లులు అందరూ సంతోషిస్తారు. స్వాగత సత్కారాలు మొదలైన కార్యక్రమాలలో, సభలూ గోష్ఠులలో పురుషుల గౌరవించటం కోసం పుష్పగుచ్ఛాలను ఇస్తారు.వర్ణించేవారైన
కవుల చేత కూడా సౌందర్య వర్ణన పుష్పములను ఉపమానముగానే చేయబడుతుంది. పువ్వులు లేకుండా ఈ సృష్టి వర్ణవిహీనం అయిఉండేది.
అహింసా ప్రథమ పుష్పం
పుష్పమిన్ద్రియ నిగ్రహః సర్వ పుష్పం దయా భూతే
పుష్పం శాంన్తిర్విషిష్యతే!
శమం పుష్పం తపః పుష్పం ధ్యానం పుష్పంచ సప్తమమ్!
సత్యంచైవాష్టమం పుష్పమేతైస్తుష్రతి కేశవః!!

 మానవులు దైవానికి అర్పించవలసిన ప్రత్యేక మైన పుష్పాలను శాస్త్రం ఈ విధంగా చెప్పింది.
మొదటి పుష్పం అహింస
ఇంకొక పుష్పం ఇన్ధ్రియ నిగ్రహం . దయ, శాంతి,శమము, తపస్సు ఇంకా ఏడవ పుష్పము ధ్యానం. సత్యము ఎనిమిదవ పుష్పము, వీటి వలన కేశవుడు సంతోషిస్తాడు.

--పులిపాక వేంకట లక్ష్మీకాంతరావు